శ్రీ శ్రీ శ్రీ జగద్గురు ఆదిశంకరాచార్య సౌందర్య లహరి మహా సంస్థాన ఆశ్రమం
సప్తమాతృకల ఆవిర్భావం
సప్తమాతృకల ఆవిర్భావం:-
సప్తమాతృకల ఆవిర్భావం గురించి ప్రధానంగా మార్కండేయ పురాణంలోని 'దేవీ మహాత్మ్యం' (దుర్గా సప్తశతి), దేవీ భాగవతం మరియు మత్స్య పురాణాలలో రెండు ముఖ్యమైన సందర్భాలు కనిపిస్తాయి.
సప్తమాతృకల వైభవం :-
హిందూ శాక్తేయ (అమ్మవారిని పూజించే) సాంప్రదాయంలో సప్తమాతృకలు (ఏడుగురు తల్లులు) అత్యంత శక్తివంతమైన దేవతా సమూహం. "మాతృక" అంటే సృష్టికి మూలమైన తల్లి అని అర్థం. బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరుడు మొదలైన పురుష దేవుళ్ళలోని అంతర్గత సృజనాత్మక, రక్షణాత్మక శక్తులే స్త్రీ రూపాలను ధరించి సప్తమాతృకలుగా అవతరించాయి. సర్వదేవతలు ఆ పరాశక్తి యొక్క స్వరూపాలేనని నిరూపించే అద్భుతమైన ఘట్టం ఇది.
శుంభ-నిశుంభ మరియు రక్తబీజ వధ (దుర్గా సప్తశతి గాథ) :-
శుంభుడు, నిశుంభుడు అనే రాక్షసుల సేనాధిపతి అయిన రక్తబీజుడితో కౌశికి (దుర్గాదేవి) యుద్ధం చేస్తున్నప్పుడు, ఆమెకు సహాయంగా దేవతల శరీరాల నుండి తేజోవంతమైన రూపాలతో, ఆయా దేవతల ఆయుధాలు, వాహనాలతో ఈ ఏడుగురు శక్తులు బయటకు వచ్చాయి.
"ఏ దేవుని రూపం, ఆభరణాలు, వాహనం ఎలా ఉంటాయో... అలాగే వారి శక్తులు కూడా అదే రూపంలో రాక్షస సంహారానికి కదలివచ్చాయి." – దుర్గా సప్తశతి.
ఏడుగురు మాతృకలు – వారి పరిపూర్ణ స్వరూపాలు :-
సప్తమాతృకలలోని ప్రతి దేవికి ఒక నిర్దిష్టమైన తత్వము, వాహనము, ఆయుధము మరియు దైవిక బాధ్యత ఉన్నాయి. వారి వివరణ
1. బ్రాహ్మణి
శ్రీ సప్తమాతృకలలో మొదటి వారైన శ్రీ బ్రాహ్మణి దేవి ఆవిర్భావం దుర్గ సప్తశతి (దేవీ మహాత్మ్యం) ప్రకారం, శుంభ-నిశుంభులు మరియు రక్తబీజుడు అనే రాక్షసులను సంహరించడానికి మహాశక్తి (దుర్గాదేవి) యుద్ధరంగంలో నిలిచింది.
2. మహేశ్వరి
శ్రీ సప్తమాతృకలలో రెండవ వారైన శ్రీ మహేశ్వరి దేవి ఆవిర్భావం, దుర్గ సప్తశతి (దేవీ మహాత్మ్యం) ప్రకారం, లోక కంటకులైన శుంభ-నిశుంభులు మరియు రక్తబీజుడు వంటి రాక్షసులను సంహరించే మహా సంగ్రామంలో దుర్గాదేవికి సహాయపడటానికి పరమశివుని చైతన్యం నుండి ఈమె ఆవిర్భవించింది.
3. కౌమారి
శ్రీ సప్తమాతృకలలో మూడవ వారైన శ్రీ కౌమారి దేవి ఆవిర్భావం దుర్గ సప్తశతి ప్రకారం, రాక్షస సంహారంలో దుర్గాదేవికి తోడుగా నిలిచేందుకు దేవతల శక్తులన్నీ ఒక్కొక్కటిగా తరలివచ్చాయి. ఆ క్రమంలోనే శరవణభవుడు, దేవసేనాపతి అయిన కుమారస్వామి (కార్తికేయుడు/మురుగన్) చైతన్యం, తేజస్సు నుండి కౌమారి దేవి ఆవిర్భవించింది.
4. వైష్ణవి
శ్రీ సప్తమాతృకలలో నాల్గవ వారైన శ్రీ వైష్ణవి దేవి (Goddess Vaishnavi) ఆవిర్భావం దుర్గ సప్తశతి (దేవీ మహాత్మ్యం) ప్రకారం, అసుర గురువైన రక్తబీజుడు మరియు శుంభ-నిశుంభులను సంహరించే మహా సంగ్రామంలో లోకరక్షణ కోసం జగన్మాతకు తోడుగా లక్ష్మీపతి, సృష్టిస్థితికారకుడైన శ్రీమహావిష్ణువు చైతన్యం నుండి ఈమె ఆవిర్భవించింది.
5. వారాహి
శ్రీ సప్తమాతృకలలో ఐదవ వారైన శ్రీ వారాహి దేవి ఆవిర్భావం దుర్గ సప్తశతి ప్రకారం, శుంభ-నిశుంభులు మరియు రక్తబీజుడు అనే రాక్షసులతో జరిగిన మహా యుద్ధంలో జగన్మాతకు సహాయం చేయడానికి ముల్లోకాలను కాపాడే శ్రీమహావిష్ణువు యొక్క వరాహ అవతార శక్తి నుండి ఈమె ఆవిర్భవించింది.
6. ఇంద్రాణి
శ్రీ సప్తమాతృకలలో ఆరవ వారైన శ్రీ ఇంద్రాణి దేవి (ఐంద్రి అని కూడా పిలుస్తారు) ఆవిర్భావం దుర్గ సప్తశతి ప్రకారం, శుంభ-నిశుంభులు మరియు రక్తబీజుడు అనే రాక్షసులతో జరిగిన భీకర యుద్ధంలో జగన్మాతకు తోడుగా నిలిచేందుకు దేవతల శక్తులన్నీ ఏకమయ్యాయి.
7. చాముండి
శ్రీ సప్తమాతృకలలో ఏడవ వారైన, చివరి వారైన శ్రీ చాముండీ దేవి (చాముండా అని కూడా పిలుస్తారు) ఆవిర్భావం దుర్గ సప్తశతి (దేవీ మహాత్మ్యం) ప్రకారం, శుంభ-నిశుంభులనే రాక్షసుల సైన్యాధిపతులైన చండ-ముండులు అనే భయంకర అసురులు జగన్మాతపైకి యుద్ధానికి వచ్చారు.
