శ్రీ విశాలాక్షి అమ్మవారి ఆలయం (ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని వారణాసి / కాశీ) ఆదిశంకరాచార్యులు పేర్కొన్న అష్టాదశ (18) శక్తిపీఠాలలో పదిహేడవ శక్తిపీఠం. పవిత్ర గంగానది తీరాన, ప్రసిద్ధ కాశీ విశ్వనాథ ఆలయానికి సమీపంలో మీర్ ఘాట్ వద్ద కొలువై ఉన్న ఈ క్షేత్రం, కాశీ నగరంలోని అత్యంత పవిత్రమైన త్రిశక్తి పీఠాలలో ఒకటి.

దక్షయజ్ఞం తర్వాత సతీదేవి పవిత్ర శరీరాన్ని విష్ణుమూర్తి తన సుదర్శన చక్రంతో ఖండించినప్పుడు, అమ్మవారి "కుండలాలు" (చెవి కమ్మలు) లేదా కొన్ని గ్రంథాల ప్రకారం "కన్నులు" పడిన పరమ పవిత్రమైన స్థలమిది. అందువల్లనే ఈ క్షేత్రాన్ని 'మణికర్ణికా పీఠం' అని కూడా పిలుస్తారు. 'విశాల' అనగా పెద్దవైన, 'అక్షి' అనగా కన్నులు కలది. తన విశాలమైన కన్నులతో విశ్వమంతటినీ వీక్షిస్తూ, భక్తులపై కరుణాకటాక్షాలను కురిపించే జగన్మాత కాబట్టి ఈమెకు 'శ్రీ విశాలాక్షి దేవి' అని పేరు వచ్చింది. కాశీ నగర సంరక్షణ కోసం ముగ్గురు అమ్మవార్లు కొలువై ఉన్నారు. వారు వాక్కును ప్రసాదించే శ్రీ అన్నపూర్ణ దేవి (జ్ఞాన శక్తి), మోక్షాన్ని ఇచ్చే శ్రీ విశాలాక్షి దేవి (ఇచ్ఛా శక్తి), రక్షణ కల్పించే శ్రీ కామాఖ్యా / వారాహి దేవి (క్రియా శక్తి). స్వయంభూగా వెలసిన ఆలయ నమూనాలు మరియు మూలవిరార్ నమూనాలను అనుసరిస్తూ "ఓం శివశక్తి పీఠం శంబాల నగరం" నందు శాస్త్రోక్తంగా మంత్ర యంత్ర తంత్రాలను అనుసరించి లోకకల్యాణం కొరకు ప్రతిష్టించబడింది. కావున భక్తులు అందరూ దర్శించండి తరించండి.

శ్లోకం : -

"వారణాస్యాం విశాలాక్షీ, కశ్మీరేషు సరస్వతీ |

గయాయాం మంగళాగౌరీ, కరవీరే మహాలక్ష్మీ ||"

భావం : -

పవిత్ర కాశీ (వారణాసి) మహాక్షేత్రంలో విశ్వనాథుని అర్ధాంగియై, 'శ్రీ విశాలాక్షి దేవి' గా వెలిసి భక్తులకు శీఘ్రంగా మోక్షాన్ని ప్రసాదించే ఆ జగన్మాతకు నా నమస్కారములు.

పూజా ఫలితం : -

కాశీ విశ్వనాథుని దర్శించిన భక్తులు విశాలాక్షి అమ్మవారిని, అన్నపూర్ణమ్మను దర్శించుకుంటేనే వారి కాశీ యాత్రా ఫలం పరిపూర్ణమై అంత్యకాలంలో మోక్షం లభిస్తుంది. ఇక్కడ అమ్మవారికి 'నవమి' రోజుల్లో లేదా శ్రావణ మాసంలో గాజులు, కుంకుమ సమర్పించి పూజలు చేయడం వల్ల ముత్తైదువులకు దీర్ఘమాంగల్య బలం, సంతానం లేనివారికి సత్సంతాన ప్రాప్తి కలుగుతాయి. విశాలమైన కన్నులతో భక్తుల ఇబ్బందులను చూసి కరిగే తల్లి కాబట్టి, ఈమె నామస్మరణ వల్ల మానసిక ఆందోళనలు, దారిద్ర్యం తొలగిపోయి సుఖసంతోషాలు లభిస్తాయి.