శ్రీ కామాఖ్యా దేవి ఆలయం (అస్సాంలోని గౌహతి) ఆదిశంకరాచార్యులు పేర్కొన్న అష్టాదశ (18) శక్తిపీఠాలలో పదమూడవ శక్తిపీఠం. బ్రహ్మపుత్రా నదీ తీరాన, 'నీలాచల్ కొండలపై' కొలువై ఉన్న ఈ క్షేత్రం, ప్రపంచంలోనే అత్యంత శక్తివంతమైన పీఠంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

దక్షయజ్ఞం తర్వాత సతీదేవి పవిత్ర శరీరాన్ని విష్ణుమూర్తి తన సుదర్శన చక్రంతో ఖండించినప్పుడు, అమ్మవారి "యోని భాగం" (మహాసృష్టికి మూలమైన గర్భ భాగం) పడిన పరమ పవిత్రమైన స్థలమిది. ఈ ఆలయంలో అమ్మవారికి ఎటువంటి మానవ రూప విగ్రహం లేదా ప్రతిరూపం ఉండదు. ఒక చీకటి గుహ వంటి గర్భగుడిలో భూగర్భ శిలపై సహజసిద్ధమైన యోని ఆకారపు చీలిక ఉంటుంది. అక్కడ నిరంతరం ఒక సహజ నీటి బుగ్గ (Spring) ప్రవహిస్తూ ఆ రాతిని తడిగా ఉంచుతుంది. ఆ పవిత్ర శిలనే 'కామాఖ్యా దేవి'గా భక్తులు అత్యంత భక్తితో పూజిస్తారు.'కామ' అనగా కోరిక. సృష్టిని సృజించాలనే భగవంతుని సంకల్పానికి (కోరికకు) మరియు సమస్త జీవుల సృష్టికి మూలమైన జగన్మాత కాబట్టి ఈమెకు 'కామాఖ్యా దేవి' లేదా 'కామేశ్వరి' అని పేరు వచ్చింది. స్వయంభూగా వెలసిన ఆలయ నమూనాలు మరియు మూలవిరార్ నమూనాలను అనుసరిస్తూ "ఓం శివశక్తి పీఠం శంబాల నగరం" నందు శాస్త్రోక్తంగా మంత్ర యంత్ర తంత్రాలను అనుసరించి లోకకల్యాణం కొరకు ప్రతిష్టించబడింది. కావున భక్తులు అందరూ దర్శించండి తరించండి.

శ్లోకం : -

"కామరూపే కామాఖ్యా, కాంచ్యాం తు కరవీరకే |

మలయాద్రి మహాలక్ష్మీ, కాళీ కాలఘాటకే ||"

(అమ్మవారి ప్రసిద్ధ ధ్యాన శ్లోకం : -

"కామాఖ్యాం కామచారిణీం కామదాం కామరూపిణీమ్ |

కామేశ్వరీం కామపీఠాం నమామి భువనేశ్వరీమ్ ||"

భావం : -

కామరూప (అస్సాం) దేశంలో 'శ్రీ కామాఖ్యా దేవి' గా వెలిసిన, భక్తులు కోరిన కోర్కెలను తక్షణమే తీర్చే ఆ జగన్మాతకు నా ప్రణామములు

పూజా ఫలితం : -

దక్షుని కుమార్తెయైన సతీదేవి పుణ్యభూమి కాబట్టి, ఇక్కడి అమ్మవారికి కుంకుమార్చనలు చేయడం, గాజులు సమర్పించడం వల్ల ముత్తైదువులకు మాంగల్య బలం పెరిగి, దీర్ఘసుమంగళి ప్రాప్తి కలుగుతుంది. జాతకంలో వివాహ దోషాలు ఉండి పెళ్లి ఆలస్యమవుతున్న యువతీయువకులు ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శిస్తే శీఘ్రంగా వివాహం జరుగుతుంది. కార్తీక మాసంలో భీమేశ్వరుడిని, మాణిక్యాంబా దేవిని దర్శించడం వల్ల అష్టైశ్వర్యాలు, గృహంలో ప్రశాంతత లభిస్తాయని భక్తుల విశ్వాసం.