శ్రీ మానసా దేవి :-

శ్రీ మానసా దేవి హిందూ పురాణాలలో సర్పాలకు అధిదేవతగా, పరమశివుని మానస పుత్రికగా పూజలందుకుంటున్న అత్యంత శక్తివంతమైన దేవత. ముఖ్యంగా ఉత్తర భారతదేశం, తూర్పు భారతదేశం (బెంగాల్) ప్రాంతాలలో ఈమెను "నాగమాత" అని, "విషహరి" (విషాన్ని హరించేది) అని ఎంతో భక్తితో కొలుస్తారు.

పురాణాల ప్రకారం మానసా దేవి ఆవిర్భావం ఒకానొక సమయంలో పరమశివుని మనస్సు (సంకల్పం) నుండి ఈ దేవి జన్మించింది. మనస్సు నుండి పుట్టింది కాబట్టి ఈమెకు "మానసా దేవి" అనే పేరు వచ్చింది.

మరో కథనం ప్రకారం, భూలోకంలో సర్పాల వల్ల మానవులకు ఉపద్రవం ఎక్కువైనప్పుడు, కశ్యప మహర్షి సర్ప భయాన్ని పోగొట్టే దేవత కోసం తపస్సు చేశారు. అప్పుడు ఆయన మనోశక్తి (మానస) నుండి, బ్రహ్మదేవుని అనుగ్రహంతో ఒక తేజోమయమైన కన్య రూపంలో మానసా దేవి ఆవిర్భవించింది.

శ్లోకం :-

"అస్తికస్య మునేర్మాతా భగినీ వాసుకేస్తథా ।

జరత్కారు మునేః పత్నీ మనసాదేవీ నమోస్తుతే ॥"

భావం :-

"ఆస్తీక మహర్షికి తల్లి, సర్పరాజైన వాసుకికి సోదరి, జరత్కారు మహర్షికి ధర్మపత్ని అయిన ఓ మానసా దేవి! నీకు నా వందనాలు. నన్ను అన్ని రకాల సర్ప భయాల నుండి, విష సర్పాది క్రిమి కీటకాల నుండి రక్షించు తల్లి."

ప్రధాన ఆలయం :-

ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రంలోని పవిత్ర పుణ్యక్షేత్రమైన హరిద్వార్‌లో 'బిల్వ పర్వతం' శిఖరంపై ఈ ఆలయం కొలువై ఉంది.

పూజా ఫలితం :-

సర్ప భయ నివారణ, కాలసర్ప దోష నివారణ, సంతాన ప్రాప్తి, విష నివారణ (ఆరోగ్య రక్షణ), సంపద, ఐశ్వర్యం